ВЫЖДАТЬ 2 МЕСЯЦА: КАКИМ БУДЕТ БОЛЬШОЙ БЛИЖНИЙ ВОСТОК? ГРЯДЁТ НОВЫЙ РАЗДЕЛ?
Пашинян и Алиев встретились в рамках состоявшегося в столице Ирландии 9-го саммита Европейского политического сообщества 12 ноября 2026 года. За день до этого они оба находились в Турции на саммите СОР-31, однако там проводить встречу не стали. В Турции Пашинян встретился с Эрдоганом.
Официальные информации после встреч Пашиняна с Эрдоганом и Алиевым не содержат ничего конкретного: единственный реальный момент — предстоящее объединение электрических систем Армении и Азербайджана.
Судя по официальным информациям, открытие границ Армении и Турции пока не конкретизировано. Что касается Баку, то конкретно о подписании мирного соглашения в информации ничего нет. Говорится лишь о «дальнейшем укреплении мира между двумя странами, включая развитие транспортных и транзитных связей, экономических и торговых отношений, делимитацию границ, а также реализацию мер по укреплению доверия».
Ключевым в информации является последний пункт: «Лидеры подтвердили важность сохранения позитивной динамики в мирном процессе, а также продолжения диалога, направленного на укрепление мира, стабильности и процветания в регионе».
Эта фраза говорит о том, что выбрана политика выжидания и отказа от фальстартов.
Мир в регионе — понятие не абстрактное. В течение предстоящих 2 месяцев, пока демократическое большинство займет место в Конгрессе США, в регионе, в частности, в связи с Ираном, ожидаются серьезнейшие события. И речь не о возобновлении войны, а о формировании новой системы безопасности.
Так же, как по итогам российско-украинской войны будет определяться система европейской безопасности, американо-иранская война предопределит раздел Большого Ближнего Востока. Американцы все больше относят Южный Кавказ к Большому Ближнему Востоку, и Армения рассматривается не как часть Евразии.
Армяно-азербайджанские или армяно-турецкие отношения не могут быть урегулированы без определения основных принципов и матрицы будущей системы безопасности в Евразии и на Большом Ближнем Востоке. Вопрос в том, какие принципы будут заложены в эту матрицу и кто будет в ней доминантой.
В системе, сложившейся после Второй мировой войны, доминантой в регионе по сей день является Израиль. Однако войны на Ближнем Востоке определят, как будет разделен регион.
Какое место может занять Армения в новом регионе и каково видение США?
Существует подход, который строится на теории возвращения США к ситуации 1918-1920 годов, Арбитражу Вильсона и идее демократов создать на Армянском нагорье сильное государство. Проект ТРИПП в этом плане рассматривается как американский форпост.
Однако есть и другой подход — некоторые тенденции указывают на то, что в США есть силы, которые стремятся полностью нивелировать армянский фактор в регионе. И в этом контексте ТРИПП воспринимается как орудие расчленения Армении и её десуверенизации. Армения в соответствии с этими трендами может стать частью зоны влияния Турции или нового регионального блока с доминантой Израиля.
Заявление Владимира Мединского после переговоров России с Украиной и США в Абу-Даби о том, что на переговорах будут обсуждаться новые Ялта и Потсдам, а также согласие Европы присоединиться к следующему раунду переговоров о «европейской системе безопасности», говорит о том, что развязка уже близка. И сейчас политика многих стран направлена на то, чтобы выждать...
https://step1.am/ru/2026/11/13/45854/
***
Термин «Новый Ближний Восток» был впервые применен бывшим Государственным секретарем США Кондолизой Райс в 2006 году в Тель-Авиве, поле чего она и бывший на тот момент премьер-министр Израиля Эхуд Ольмерт заявили, что реализация проекта началась.
Экс-советник по национальной безопасности США и автор нашумевшей книги «Великая шахматная доска», широко известный вашингтонский стратег Збигнев Бжезинский в одной из своих работ писал, что странами Большого или Нового Ближнего Востока должны стать так называемые Евразийские Балканы: Южный Кавказ (Азербайджан, Армения и Грузия), Центральная Азия (Казахстан, Узбекистан, Кыргызстан, Туркменистан, Таджикистан и Афганистан) и Турция.
По версии другого автора многочисленных научных военно-стратегических публикаций, бывшего сотрудника разведывательного управления Министерства обороны США и американской Национальной военной академии Ральфа Петерса, в проект также должны войти Иран и Саудовская Аравия.
***
WAIT TWO MONTHS: WHAT WILL THE GREATER MIDDLE EAST LOOK LIKE? IS A NEW SECTION COMING?
Pashinyan and Aliyev met within the framework of the 9th summit of the European Political Community held in the Irish capital on November 12, 2026. The day before, they were both in Turkey for the COP-31 summit, but they did not hold a meeting there. In Turkey, Pashinyan met with Erdogan.
The official information after Pashinyan's meetings with Erdogan and Aliyev contains nothing concrete: the only real moment is the upcoming unification of the electric systems of Armenia and Azerbaijan.
According to official information, the opening of the borders of Armenia and Turkey has not yet been specified. As for Baku, there is nothing in the information specifically about the signing of the peace agreement. It only talks about "further strengthening peace between the two countries, including the development of transport and transit ties, economic and trade relations, border delimitation, as well as the implementation of confidence-building measures."
The last point is key in the information: "The leaders confirmed the importance of maintaining positive dynamics in the peace process, as well as continuing dialogue aimed at strengthening peace, stability and prosperity in the region."
This phrase suggests that a policy of waiting and avoiding false starts has been chosen.
Peace in the region is not an abstract concept. During the next 2 months, while the Democratic majority takes its place in the US Congress, the most serious events are expected in the region, in particular, in connection with Iran. And this is not about the resumption of war, but about the formation of a new security system.
Just as the results of the Russian-Ukrainian war will determine the system of European security, the American-Iranian war will determine the division of the Greater Middle East. Americans increasingly consider the South Caucasus to be part of the Greater Middle East, and Armenia is not considered part of Eurasia.
Armenian-Azerbaijani or Armenian-Turkish relations cannot be settled without defining the basic principles and matrix of the future security system in Eurasia and the Greater Middle East. The question is, what principles will be embedded in this matrix and who will be dominant in it.
In the system that developed after the Second World War, Israel is still dominant in the region. However, the wars in the Middle East will determine how the region will be divided.
What place can Armenia occupy in the new region and what is the U.S. vision?
There is an approach based on the theory of the return of the United States to the situation of 1918-20, the Wilson Arbitration and the idea of the Democrats to create a strong state in the Armenian Highlands. In this regard, the TRIPP project is considered as an American outpost.
However, there is another approach — some trends indicate that there are forces in the United States that seek to completely eliminate the Armenian factor in the region. And in this context, TRIPP is perceived as a tool for the dismemberment of Armenia and its desuverization. In accordance with these trends, Armenia may become part of Turkey's zone of influence or a new regional bloc dominated by Israel.
Vladimir Medinsky's statement after the talks between Russia, Ukraine and the United States in Abu Dhabi that new Yalta and Potsdam would be discussed at the talks, as well as Europe's agreement to join the next round of negotiations on the "European security system", suggests that the denouement is already close. And now the policy of many countries is aimed at waiting...https://step1.am/blog/2026/11/13/51888/
***
The term "New Middle East" was first used by former U.S. Secretary of State Condoleezza Rice in 2006 in Tel Aviv, after which she and former Israeli Prime Minister Ehud Olmert announced that the project had begun.
Former US National Security Adviser and author of the acclaimed book "The Great Chessboard", widely known Washington strategist Zbigniew Brzezinski wrote in one of his works that the countries of the Greater or New Middle East should become the so-called Eurasian Balkans: the South Caucasus (Azerbaijan, Armenia and Georgia), Central Asia (Kazakhstan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Turkmenistan, Tajikistan and Afghanistan) and Turkey.
According to Ralph Peters, another author of numerous scientific military-strategic publications, a former employee of the intelligence agency of the US Department of Defense and the American National Military Academy, Iran and Saudi Arabia should also be included in the project.
***
ՍՊԱՍԵԼ 2 ԱՄԻՍ. ԻՆՉՊԻՍԻ՞Ն ԿԼԻՆԻ ՆՈՐ ՄԵԾ ՄԵՐՁԱՎՈՐ ԱՐևԵԼՔԸ և ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՏԵՂԸ
Սպասվում է ազդեցության ոլորտների նոր բաժանու՞մ
Փաշինյանն ու Ալիևը հանդիպել են 2026 թվականի նոյեմբերի 12-ին Իռլանդիայի մայրաքաղաքում կայացած Եվրոպական քաղաքական համայնքի 9-րդ գագաթնաժողովի շրջանակներում։ Նախորդ օրը նրանք երկուսն էլ գտնվում էին Թուրքիայում՝ COP-31 գագաթնաժողովի համար, սակայն այնտեղ պաշտոնապես չէին հանդիպել։ Թուրքիայում Փաշինյանը հանդիպել է Էրդողանի հետ։
Փաշինյանի՝ Էրդողանի և Ալիևի հետ հանդիպումներից հետո պաշտոնական հաղորդագրությունները որևէ կոնկրետ բան չեն պարունակում. միակ «իրական» կետը Հայաստանի և Ադրբեջանի էլեկտրական համակարգերի «առաջիկա» միավորումն է։
Պաշտոնական հաղորդագրությունների համաձայն՝ Հայաստանի և Թուրքիայի միջև սահմանների բացումը դեռևս չի ճշգրտվել։ Ինչ վերաբերում է Բաքվին, ապա տեղեկատվության մեջ հատուկ չի նշվում խաղաղության պայմայնագրի ստորագրումը։ Այնտեղ նշվում է միայն «երկու երկրների միջև խաղաղության հետագա ամրապնդումը, ներառյալ տրանսպորտային և տարանցիկ կապերի զարգացումը, տնտեսական և առևտրային հարաբերությունները, սահմանների սահմանազատումը և վստահության ամրապնդման միջոցառումների իրականացումը»՝ որպես նպատակ։
Հայտարարության հիմնական կետը վերջին պարբերությունն է. «Առաջնորդները վերահաստատեցին խաղաղության գործընթացում դրական դինամիկայի պահպանման և տարածաշրջանում խաղաղության, կայունության և բարգավաճման ամրապնդմանն ուղղված երկխոսության շարունակման կարևորությունը»։
Այս արտահայտությունը ենթադրում է սպասողական մոտեցում՝ վտանգավոր քայլերից խուսափելու համար։
«Տարածաշրջանային խաղաղությունը» վերացական հասկացություն չէ: Հաջորդ երկու ամիսների ընթացքում, մինչ դեմոկրատները կստանձնեն մեծամասնությունը ԱՄՆ Կոնգրեսում, տարածաշրջանում նշանակալի իրադարձություններ են սպասվում, մասնավորապես՝ Իրանի հետ կապված: Խոսքը միայն պատերազմի վերսկսման մասին չէ, այլ նոր անվտանգության համակարգի ձևավորման։
Ինչպես ռուս-ուկրաինական պատերազմի արդյունքը կորոշի եվրոպական անվտանգության համակարգը, այնպես էլ ԱՄՆ-Իրան պատերազմը կորոշի Մեծ Մերձավոր Արևելքի բաժանումը: Ամերիկացիները Հարավային Կովկասը համարում են Մեծ Մերձավոր Արևելքի մաս, իսկ Հայաստանը՝ ոչ Եվրասիական երկիր։
Հայ-ադրբեջանական կամ հայ-թուրքական հարաբերությունները չեն կարող լուծվել առանց Եվրասիայի և Մեծ Մերձավոր Արևելքի ապագա անվտանգության համակարգի հիմնարար սկզբունքների և մատրիցայի սահմանման: Հարցն այն է, թե ինչ սկզբունքներ կներառվեն այս մատրիցում և ով կլինի դոմինանտ ուժը։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ստեղծված համակարգում Իսրայելը մինչ օրս գերիշխող դիրք է գրավում տարածաշրջանում: Այնուամենայնիվ, Մերձավոր Արևելքում պատերազմները կորոշեն, թե ինչպես կբաժանվի տարածաշրջանը։
Ի՞նչ տեղ կարող է զբաղեցնել Հայաստանը նոր տարածաշրջանում, և ո՞րն է ԱՄՆ տեսլականը։
Մեկ մոտեցումը հիմնված է ԱՄՆ-ի 1918-20 թվականների իրավիճակին վերադառնալու տեսության, Վիլսոնի արբիտրաժի և Հայկական լեռնաշխարհում ուժեղ պետություն ստեղծելու դեմոկրատների գաղափարի վրա: Այս համատեքստում TRIPP նախագիծը դիտվում է որպես ամերիկյան ֆորպոստ:
Սակայն կա մեկ այլ մոտեցում. որոշակի միտումներ ցույց են տալիս, որ ԱՄՆ-ում կան ուժեր, որոնք ձգտում են լիովին չեզոքացնել հայկական գործոնը տարածաշրջանում: Այս համատեքստում TRIPP-ը ընկալվում է որպես Հայաստանը մասնատելու և ինքնիշխանությունից զրկելու գործիք: Այս միտումներին հետևելով՝ Հայաստանը կարող է դառնալ Թուրքիայի ազդեցության գոտու կամ Իսրայելի կողմից գերիշխող նոր տարածաշրջանային բլոկի մաս:
Աբու Դաբիում Ռուսաստանի և Ուկրաինայի, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի հետ բանակցություններից հետո Վլադիմիր Մեդինսկու հայտարարությունն այն մասին, որ բանակցություններում կքննարկվի նոր Յալթա և Պոտսդամ, ինչպես նաև Եվրոպայի համաձայնությունը՝ միանալու «եվրոպական անվտանգության համակարգի» շուրջ բանակցությունների հաջորդ փուլին, ենթադրում է, որ հանգուցալուծումը մոտ է: Եվ հիմա շատ երկրներ ընտրել են սպասելու քաղաքականությունը...
https://step1.am/blog/2026/11/13/51888/
***
«Նոր Մերձավոր Արևելք» տերմինն առաջին անգամ կիրառվել է ԱՄՆ նախկին պետքարտուղար Քոնդոլիզա Ռայսի կողմից 2006 թվականին Թել Ավիվում, ինչից հետո նա և այդ ժամանակ Իսրայելի վարչապետ Էհուդ Օլմերտը հայտարարել են, որ նախագծի իրականացումը սկսվել է:
ԱՄՆ-ի ազգային անվտանգության հարցերով նախկին խորհրդական և "Շախմատի մեծ տախտակ" աղմկահարույց գրքի հեղինակ, հայտնի ստրատեգ Զբիգնև Բժեզինսկին իր աշխատություններից մեկում գրել է, որ մեծ կամ նոր Մերձավոր Արևելքի երկրներ պետք է դառնան այսպես կոչված Եվրասիական Բալկանները ՝ Հարավային Կովկասը (Ադրբեջանը, Հայաստանն ու Վրաստանը), Կենտրոնական Ասիան (Ղազախստանը, Ուզբեկստանը, Ղրղզստանը, Թուրքմենստանը, Տաջիկստանն ու Աֆղանստանը) և Թուրքիան։
Բազմաթիվ գիտական ռազմական-ռազմավարական հրապարակումների մեկ այլ հեղինակի ՝ ԱՄՆ պաշտպանության նախարարության հետախուզական վարչության և ամերիկյան Ազգային ռազմական ակադեմիայի նախկին աշխատակից Ռալֆ Փիթերսի վարկածով, նախագծում պետք է ընդգրկվեն նաև Իրանն ու Սաուդյան Արաբիան:
