КАРАБАХЕЦ ОВАНЕС ОГАНЯН - ОСНОВАТЕЛЬ КИНЕМАТОГРАФА ИРАНА, ИНДИИ И ТУРКМЕНИСТАНА
Ованес Оганян (англ. Ovanes Ohanian, арм. Հովհաննես Օհանյան, перс. اوانس اوهانیانس, октябрь 1896 — сентябрь 1961, Нагорный Карабах) — иранский кинорежиссёр армянского происхождения, сценарист, продюсер, основатель иранского кинематографа. Снял первый полнометражный фильм Ирана под названием «Аби и Раби» в 1930 году. В 1925 году основал первую киношколу в Иране.
Основатель первой школы актёрского мастерства и кинематографии в Индии.
Стоял также у истоков туркменской кинематографии.
Родился Оганян в Нагорном Карабахе 08.10.1896. В 1919-м окончил коммерческое училище в Ташкенте, а затем освоил право в Ашхабаде, а в 1920-м году стал студентом Госкиношколы в Москве.
Оганян в 1924 оказывается в Индии, в Калькутте, где становится основателем первой индийской школы актёрского мастерства и кинематографии. Затем переезжает в Персию.
В 1925 году послом Персии в Москве Оганян направлен на учёбу в Госкинотехникум. Именно тогда, согласно источникам, у него возникла идея создания кинематографического учебного заведения в Персии. В Госкинотехникуме он проучился до 1928 года.
В 1928 году Оганян становится членом Ассоциации работников революционной кинематографии (АРРК), а в 1928-1929 годах — в момент появления игрового кино в Туркмении — работает в туркменской кинематографии.
В 1930 году Оганян отправляется в Персию и, основываясь на опыте, полученном в Госкинотехникуме, создаёт в Тегеране первую иранскую киношколу — «Художественную школу кинематографии» (по другим источникам — «Центр образования киноактёров»). Основной акцент в программе школы был сделан на актёрскую игру в кино, а также на освоение кинотехники (Parvarešgāh-e ārtīstī-e sīnemā).
В 1931 году Оганян снимает первую иранскую полнометражную игровую картину «Аби и Раби» (Ābi o rābi), комедию, римейк датской серии фильмов с Харальдом Мадсеном и Карлом Шенстрёмом в главных ролях. Роли в фильме Оганяна играют его студенты. Второй фильм Оганяна «Хаджи Ага, киноактёр» (Ḥājī Āqā āktor-e sīnemā), снятый в 1934 году, тоже был комедией и интересен видами Тегерана того времени, интерьерами и костюмами. Однако повторить коммерческий успех «Аби и Раби» он не смог во многом из-за того, что двумя с половиной месяцами ранее вышел первый персидский звуковой фильм «Девушка-лурка» (Doḵtar-e Lor).
В 1932 году он получает статус доктора кинематографии.
Затем он вновь уехал в Индию, где жил до 1947 года, после чего вернулся в Иран.
Причиной смерти называются смерть от сердечного приступа (убийство в его офисе?) в 1961-м. Наиболее точная информация о жизни Оганяна может содержаться в музее Тегерана.
***
KARABAKH ARMENIAN HOVHANNES OHANYAN IS THE FOUNDER OF THE CINEMA OF IRAN, INDIA AND TURKMENISTAN
Hovhannes Ohanian (eng. Ovanes Ohanian, arm. Հովհաննես Օհանյան,Persian اوانس اوهانیانس, October 1896 - September 1961, Nagorno-Karabakh) was an Iranian film director of Armenian origin, screenwriter, producer-founder of the Iranian cinema. He shot Iran's first full-length film called "Abi and Rabi" in 1930. In 1925, he founded the first film school in Iran.
He is also the founder of the first acting and cinematography school in India.
He stood at the origins of Turkmen cinematography.
Ohanyan was born in Nagorno-Karabakh on 08.10.1896. In 1919 he graduated from a commercial college in Tashkent, and then mastered law in Ashgabat, and in 1920 he became a student at the State Law School in Moscow.
In 1924, Ohanyan found himself in India, in Calcutta, where he became the founder of the first Indian school of acting and cinematography. Then he moved to Persia.
In 1925, Ohanyan was sent by the Persian ambassador to Moscow to study at the State Technical College. It was then, according to sources, that he came up with the idea of creating a cinematographic educational institution in Persia. He studied at the State Technical College until 1928.
In 1928, Ohanyan became a member of the Association of Workers of Revolutionary Cinematography (ARRK), and in 1928-1929, at the time of the appearance of feature films in Turkmenistan, he worked in the Turkmen cinematography.
In 1930, Ohanyan went to Persia and, based on the experience gained at the State Film College, created the first Iranian film school in Tehran, the "Art School of Cinematography" (according to other sources— the "Center for the Education of Film Actors"). The main emphasis in the school's curriculum was on acting in films, as well as on mastering film technology (Parvarešgāh-e artiśstī-e sīnemā).
In 1931, Ohanian shot the first Iranian full-length feature film, Abi o Rabi, a comedy remake of the Danish film series starring Harald Madsen and Karl Schoenstrom. The roles in Ohanian's film are played by his students. Ohanian's second film "Haji Agha, the Film Actor" (Ḥāīīīqqktktoror-e sīnemā), shot in 1934, was also a comedy and was interesting for the views of Tehran at that time, interiors and costumes. However, he was unable to repeat the commercial success of "Abi and Rabi" largely due to the fact that the first Persian sound film "The Lurka Girl" (DoḵTar-e Lor) was released two and a half months earlier.
In 1932, he received the status of Doctor of Cinematography.
Then he went back to India, where he lived until 1947, after which he returned to Iran.
The cause of death is said to be death from a heart attack (murder in his office?) in 1961. The most accurate information about Ohanian's life can be found in the Tehran Museum.
ԱՐՑԱԽՑԻ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ՕՀԱՆՅԱՆ՝ ԻՐԱՆԻ, ՀՆԴԿԱՍՏԱՆԻ և ԹՈՒՐՔՄԵՆՍՏԱՆԻ ԿԻՆԵՄԱՏՈԳՐԱՖԻ ՀԻՄՆԱԴԻՐ
Հովհաննես Օհանյան (անգլ. ՝ Ovanes Ohanian, պարս. اوانس اوهانیانس, հոկտեմբեր 1896 — սեպտեմբեր 1961, Լեռնային Ղարաբաղ), իրանահայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, իրանական կինոյի հիմնադիր։ 1930 թվականին նկարահանել Է Իրանի առաջին լիամետրաժ ֆիլմը ՝ "Աբի և Ռաբի" վերնագրով։ 1925 թվականին Իրանում հիմնել է առաջին կինոդպրոցը։
Հնդկաստանի դերասանական և կինեմատոգրաֆիայի առաջին դպրոցի հիմնադիրն է։
Նաև կանգնած էր թուրքմենական կինեմատոգրաֆիայի ակունքներում:
Հովհաննես Օհանյանը ծնվել է Լեռնային Ղարաբաղում 08.10.1896 թվականին։ 1919-ին ավարտել է Տաշքենդի առևտրային ուսումնարանը, այնուհետև իրավագիտություն է յուրացրել Աշխաբադում, իսկ 1920-ին դարձել է Մոսկվայի պետական դպրոցի ուսանող:
Օհանյանը 1924 թվականին հայտնվում է Հնդկաստանում ՝ Կալկաթայում, որտեղ դառնում է դերասանական վարպետության և կինեմատոգրաֆիայի առաջին հնդկական դպրոցի հիմնադիրը։ Այնուհետև տեղափոխվում է Պարսկաստան։
1925 թվականին Մոսկվայում Պարսկաստանի դեսպանը Օհանյանին գործուղում է սովորելու Պետկինոտեխնիկում։ Հենց այդ ժամանակ, ըստ աղբյուրների, նա որոշում է Պարսկաստանում կինեմատոգրաֆիական ուսումնական հաստատություն ստեղծել։ Պետական Պետկինոտեխնիկումում նա սովորել է մինչև 1928 թվականը:
1928 թվականին Օհանյանը դառնում է Հեղափոխական կինեմատոգրաֆիայի աշխատողների ասոցիացիայի անդամ, իսկ 1928-1929 թվականներին ՝ Թուրքմենստանում խաղային կինոյի ի հայտ գալու պահին, աշխատում է թուրքմենական կինեմատոգրաֆիայում։
1930 թվականին Օհանյանը մեկնում է Պարսկաստան և, հիմնվելով պետական տեխնիկումում ստացած փորձի վրա, Թեհրանում ստեղծում է իրանական առաջին կինոդպրոցը ՝ "Կինեմատոգրաֆիայի գեղարվեստի դպրոցը" (այլ աղբյուրների համաձայն ՝ "Կինոդերասանների կրթության կենտրոնը")։ Դպրոցի ծրագրում հիմնական շեշտը դրվել է կինոյում դերասանական խաղի, ինչպես նաև կինոտեխնիկայի յուրացման վրա (Parvarešgāh-e ārtīstī-e sīnemā):
1931 թվականին Օհանյանը նկարահանում է իրանական առաջին լիամետրաժ խաղարկային ֆիլմը ՝ "Աբի և Ռաբի" ("Ābi o Rābi"), կատակերգություն, դանիական ֆիլմաշարի ռիմեյք ՝ Հարալդ Մադսենի և Կառլ Շենստրյոմի գլխավոր դերերում։ Ֆիլմում Օհանյանի դերերը խաղում են նրա ուսանողները։ Օհանյանի երկրորդ ֆիլմը ՝ "Հաջի Աղա, կինոդերասան" ("Ḥājī Āqā āktor-e sīnemā"), որը նկարահանվել է 1934 թվականին, նույնպես կատակերգություն էր և հետաքրքիր էր այն ժամանակվա Թեհրանի տեսարաններով, ինտերիերով և տարազներով։ Այնուամենայնիվ, նա չկարողացավ կրկնել "Աբի և Ռաբի" կոմերցիոն հաջողությունը հիմնականում այն պատճառով, որ երկուսուկես ամիս առաջ թողարկվեց առաջին պարսկական ձայնային ֆիլմը ՝ "Լուրկա աղջիկը" (Doḵtar-e Lor):
1932 թվականին նա ստանում է կինեմատոգրաֆիայի դոկտորի կարգավիճակ։
Այնուհետև նա կրկին մեկնել է Հնդկաստան, որտեղ ապրել է մինչև 1947 թվականը, որից հետո վերադարձել է Իրան։
Մահվան պատճառը սրտի կաթվածն էր (թե՞ սպանություն սեփական գրասենյակում.) 1961-ին: Օհանյանի կյանքի մասին ամենաճշգրիտ տեղեկատվությունը կարող է լինել Թեհրանի թանգարանում։
