НЕВЕЖЕСТВО ВСЕГДА БОИТСЯ ПРАВДЫ
Армянские эксперты призывают остановить фальсификацию Алма-Атинской декларации на государственном уровне - заявление
Остановить фальсификацию правовых документов, совершаемую на государственном и международном уровнях. К этому призывают армянские эксперты в своем заявлении, акцентируя внимание на фальсификации Алма-Атинской декларации. «19 апреля 2024 года на границе между Республикой Армения и Азербайджанской Республикой под председательством вице-премьеров обеих стран состоялась встреча Комиссии по вопросам делимитации государственной границы и пограничной безопасности между Республикой Армения и Азербайджанской Республикой. Стороны договорились, что в процессе делимитации будут основываться на Алма-Атинской декларации от 1991 года. Стороны также условились зафиксировать данный базовый принцип в проекте соответствующего Положения.
Сразу же после этого, 20 апреля 2024 г. госсекретарь США Энтони Блинкен приветствовал согласование Ереваном и Баку Алма-Атинской декларации в качестве основы для делимитации границы, считая это важным шагом на пути к заключению прочного и достойного мирного соглашения. В тот же день председатель Европейского совета Шарль Мишель тепло приветствовал соглашение между Арменией и Азербайджаном по Алма-Атинской декларации 1991 года в качестве основы для делимитации границы.
О признании Алма-Атинской декларации 1991 года в качестве правовой основы определения границ между Азербайджаном и Арменией господин Мишель говорит, начиная с встречи 06.10.2022 в Праге, в которой участвовали также Эмманюэль Макрон, Никол Пашинян и Ильхам Алиев. Утверждается, как это постоянно заявляет и премьер-министр Армении Никол Пашинян, что подписавшие данную декларацию новые независимые государства якобы признают территориальную целостность в рамках бывших административных границ союзных республик СССР, которые становятся государственными границами.
Однако, как это указывается в Заявлении международных экспертов и общественных деятелей «Об искажениях Алма-Атинской декларации и последствиях правового произвола», в Алма-Атинской декларации от 21.12.1991 г., формулировка «существующие границы» использована специально для того, чтобы было ясно, что это не «границы бывших советских республик», а именно те, которые существуют на момент подписания декларации и, соответственно, Соглашения о создании СНГ.
Отсутствие упоминания об административных границах бывших союзных республик обусловлено тем, что к моменту подписания этой декларации границы некоторых, уже ставших независимыми в результате распада СССР, государств ни де-факто, ни де-юре не совпадали с административными границами союзных республик. Бывшие внутригосударственные административно-территориальные границы распавшегося государства (в данном случае СССР) не могли сами по себе являться правовой основой для определения межгосударственных границ новообразованных государств. Ведь к концу 1991 г. были приняты Декларации о независимости в Абхазии, в Южной Осетии, в Приднестровской Республике и в НКР.
Отметим, что с 1991 года до настоящего времени ни в одном документе, принятом институтами СНГ, никогда, ни разу не использовано словосочетание или понятие «советские границы». Аналогично ни в одном документе ни одной международной организации также нет ни одной ссылки на «советские границы», начиная с принятого 23 декабря 1991 года «Заявления «двенадцати» о будущем статусе России и других бывших республик» и до настоящего времени.
Стоит также обратить внимание на то, что как Алма-Атинская декларация, так и Соглашение о создании СНГ подписаны не Азербайджанской ССР, а новообразованной Азербайджанской Республикой, объявившей себя правопреемницей Азербайджанской Демократической республики, существовавшей в 1918-1920-х гг.
Таким образом Азербайджанская Республика, подписавшая эти документы, де-юре признала, что ни Арцах, ни так называемые анклавы не находятся в границах новообразованной Азербайджанской Республики. Поэтому все попытки сегодняшних властей РА признать территорию Нагорного Карабаха (Арцаха) и некоторые территории РА в составе Азербайджана, совершенно безосновательно называемыми находящимися у власти лицами "анклавами" со ссылкой на Алма-Атинскую декларацию, лишены всякого правового обоснования.
Азербайджан выходил из состава СССР с грубейшими нарушениями действующего законодательства, отвергнув правопреемственность Азербайджанской ССР, де-факто и де-юре без Нагорно-Карабахской Автономной области (НКАО). Это дало право НКАО, в соответствии с законами СССР и положениями международного права, самостоятельно распорядиться своей дальнейшей судьбой, создав независимое государственное образование.
Необходимо также отметить, что на территории СССР никогда не было и не могло быть никаких анклавов советских республик. Определять административные единицы, находящие на территории Армянской ССР, как «анклавы», в правовом отношении полностью несостоятельно.
В указанных выше случаях при обращении к Алма-Атинской декларации полностью игнорируются ее положения о праве народов на самоопределение, об отказе от применения силы и угрозы силой, экономических и любых других методов давления, мирного урегулирования споров, уважения прав и свобод человека, включая права национальных меньшинств, добросовестного выполнения обязательств и других общепризнанных принципов и норм международного права, которые Азербайджан грубейшим образом нарушил.
Агрессивные деяния Азербайджана – 44-дневная война 2020 г., 280-дневная блокада всех связывающих НКР с внешним миром транспортных коммуникаций, широкомасштабная военная агрессия 19-20 сентября 2023 г., захват суверенных территорий Республики Армении, сопровождающиеся насилием, убийствами мирного населения, в том числе детей и престарелых, другими актами вандализма, - свидетельствуют о преднамеренных деяниях, целью которых являлся геноцид путём изгнания проживающих тысячелетиями на своей родной земле армян.
Сегодня Нагорный Карабах покинуло практически все оставшееся в живых население республики. Продолжающиеся преступные действия Азербайджана представляют реальную угрозу безопасности не только Южного Кавказа, но и взрывоопасного Ближневосточного региона.
В ОКТЯБРЕ ПРОШЛОГО ГОДА ЕВРОПЕЙСКИЙ ПАРЛАМЕНТ ОСУДИЛ Азербайджан за «насильственный захват» Нагорного Карабаха. В резолюции евродепутаты сравнили исход армянского населения из региона с этнической чисткой и призвали руководство ЕС ввести против Баку санкции. Авторы резолюции также раскритиковали Еврокомиссию и глав дипломатии ЕС за игнорирование их предупреждения «о негативном развитии ситуации» вокруг Нагорного Карабаха. В связи с этим Европарламент призвал ЕС «немедленно пересмотреть архитектуру безопасности ЕС в регионе Южного Кавказа».
Однако, как можно судить из заявлений и действий, а точнее, бездействия руководителей Европейского союза, никаких изменений в их политике не произошло. Хуже того, не последовало с их стороны адекватной реакции на захват Азербайджаном территорий Республики Армении в 2021-2022 годах. А сегодня они приветствуют сдачу сегодняшним правительством Армении территорий своей страны под угрозой азербайджанской военной агрессии.
То же самое можно сказать о действиях и заявлениях руководителей внешней политики США и Соединенного Королевства. Все преступления совершались Азербайджаном при бездействии лидеров США, Европы, России и многих других стран. За эти преступления никто в Азербайджане не понес никакого наказания.
Господин Шарль Мишель 29 апреля текущего года в своей речи, посвященной 20-летию расширения Европейского союза, высокопарно заявлял, что «мы должны избегать ловушки двойных стандартов и все народы имеют одинаковое право на свободу и достоинство», одновременно исключив ранее из повестки армяно-азербайджанских переговоров свободу и право на самоопределение для армянского народа Нагорного Карабаха. Как обеспечиваются декларируемые в заявлениях европейских лидеров «права и безопасность» армян можно увидеть, посетив сегодня некогда армянский край. Если, конечно, руководителям ЕС удастся встретить в Нагорном Карабахе хотя бы одного армянина.
Сегодня по всей Армении проходят массовые акции протеста против сдачи армянских земель агрессору. Народ понимает, к каким губительным последствиям это может привести. Действующими армянскими властями, которых те же западные политики хвалили за приверженность к демократии, применяются жесткие полицейские меры не только против участников этих акций, включая женщин, стариков и подростков, но и против выполняющих свои профессиональные обязанности журналистов.
С целью недопущения правового произвола и его губительных последствий мы призываем всех ответственных за это лиц отказаться от политических манипуляций, искажения текста и смысл ключевых понятий, содержащихся в международных документах, на которые ссылаются лидеры ЕС, руководители государств и их внешнеполитических ведомств, преследующие свои геополитические цели.
Необходимо принять решительные меры для поддержки демократии на Южном Кавказе, соблюдения норм и положений международного права, применить санкции к государству, подвергшему армян Нагорного Карабаха геноциду и продолжающему совершать агрессию против Республики Армении», - говорится в заявлении.
НПО «Против правового произвола»
Армянская ассоциация политологов
Международный исследовательский центр «АЛЬТЕРНАТИВА»
НПО «Академия политических исследований»
https://news.am/rus/news/823338.html
https://russia-armenia.info/node/97937
***
24 ФЕВРАЛЯ 1920 ГОДА НАХИДЖЕВАН И КАРАБАХ БЫЛИ ПРИЗНАНЫ ЧАСТЬЮ РЕСПУБЛИКИ АРМЕНИЯ: ФАКТЫ
К сведению всех невежд и деревенщин: существует только одна легитимная современная карта по вопросу границ Армении и Азербайджана – это карта Лиги Наций, решения которой еще никто не отменял. Все остальные карты абсолютно незаконны…
Подробнее:
https://thirdforceplus.blogspot.com/2026/02/1920-1920-o-20.html
https://thirdforceplus.blogspot.com/2026/08/2020-2023.html
***
Stop the falsification of international legal documents committed at the state and international levels. A group of Armenian analysts have made such a call in their statement, focusing on the falsification of the Alma-Ata Declaration of 1991. The statement continues as follows:
On April 19, 2024, a meeting of the Commission on the Delimitation of the State Border and Border Security between the Republic of Armenia and the Republic of Azerbaijan was held on the border between the Republic of Armenia and the Republic of Azerbaijan under the chairmanship of the Deputy Prime Ministers of both countries. The parties agreed that in the process of delimitation they will be based on the Alma Ata Declaration of 1991. The parties also agreed to fix this basic principle in the draft of the relevant Provision.
Immediately, on April 20, 2024, U.S. Secretary of State Anthony Blinken welcomed the agreement between Yerevan and Baku of the Alma Ata Declaration as the basis for the delimitation of the border, considering it an important step towards concluding a lasting and decent peace agreement.
On the same day, President of the European Council Charles Michel warmly welcomed the agreement between Armenia and Azerbaijan on the 1991 Alma Ata Declaration as the basis for the delimitation of the border between the two countries (Warmly welcome the agreement between Armenia and Azerbaijan on the 1991 Alma Ata Declaration as the basis for border delimitation between the two countries. Border delimitation based on the unambiguous recognition of the territorial integrity of each country has been a key element also of discussions in Brussels and will serve as an essential step towards normalization and the peaceful opening of the entire region).
Mr. Charles Michel has been talking about the recognition of the Alma-Ata Declaration of 1991 as the legal basis for determining the borders between Azerbaijan and Armenia since the meeting on 06.10.2022 in Prague, which was also attended by Emmanuel Macron, Nikol Pashinyan and Ilham Aliyev. It is claimed, as Armenian Prime Minister Nikol Pashinyan constantly states, that the newly independent states that allegedly signed this declaration recognize territorial integrity within the former administrative borders of the union republics of the USSR, which become state borders.
However, as indicated in the Statement of international experts and public figures "On the distortions of the Alma-Ata Declaration and the consequences of legal arbitrariness" (https://shorturl.at/inCO5 ), in the Alma-Ata Declaration of 12/21/1991, the phrase "existing borders" was specifically used in order to make it clear that these are not "borders of the former Soviet republics", namely, those that exist at the time of signing the declaration and, accordingly, the Agreement on the creation of the CIS. The absence of mention of the administrative borders of the former Soviet republics is due to the fact that by the time this declaration was signed, the borders of some states that had already become independent as a result of the collapse of the USSR did not de facto or de jure coincide with the administrative borders of the Union republics. The former intra-state administrative-territorial borders of a collapsed state (in this case, the USSR) could not in themselves be the legal basis for determining the interstate borders of newly formed states. After all, by the end of 1991 Declarations of Independence were adopted in Abkhazia, South Ossetia, the Transnistrian Republic and the NKR.
It should be noted that from 1991 to the present, no document adopted by the CIS institutions has ever, ever contained the phrase or concept of "Soviet borders". Similarly, there is not a single reference to the "Soviet borders" in any document of any international organization, starting from the "Statement" 12 "On Future status of Russia and other Former Soviet Republics and Recognition Criteria" adopted on December 23 1991 and up to the present.
It is also worth paying attention to the fact that both the Alma-Ata Declaration and the Agreement on the Establishment of the CIS were signed not by the Azerbaijani SSR, but by the newly formed Republic of Azerbaijan, which declared itself the legal successor of the Azerbaijan Democratic Republic, which existed in the 1918-1920s.
Thus, the Azerbaijan Republic, which signed these documents de jure, recognized that neither Artsakh nor the so-called “enclaves” are located within the borders of the newly formed Azerbaijan Republic. Therefore, all attempts by the current authorities of the Republic of Armenia to recognize the territory of Nagorno-Karabakh (Artsakh) and some territories of the Republic of Armenia as part of Azerbaijan, completely unreasonably called “enclaves” by those in power, referring to the Alma-Ata Declaration, are devoid of any legal justification. Azerbaijan left the USSR with gross violations of the current legislation, rejecting the legal succession of the Azerbaijan SSR, de facto and de jure, without the Nagorno-Karabakh Autonomous Region (NKAO). This gave the NKAO the right, in accordance with the laws of the USSR and the provisions of international law, to independently decide its future destiny, creating an independent state entity.
It should also be noted that there have never been and could not be any enclaves of Soviet republics on the territory of the USSR. Defining administrative units located on the territory of the Armenian SSR as “enclaves” is completely untenable in legal terms.
In the above cases, when referring to the Alma-Ata Declaration, its provisions on the right of peoples to self-determination, the renunciation of the use of force and the threat of force, economic and any other methods of pressure, the peaceful settlement of disputes, respect for human rights and freedoms, including the rights of national minorities, conscientious fulfillment of obligations and other generally recognized principles and norms of international law, which Azerbaijan has flagrantly violated. Aggressive acts of Azerbaijan – 44-day war in 2020, 280-day blockade of all transport communications connecting NKR with the outside world, large-scale military aggression on September 19, 2023, seizure of the sovereign territories of the Republic of Armenia, accompanied by violence and killings of civilians , including children and the elderly, and other acts of vandalism - indicate deliberate acts, the purpose of which was genocide by expelling the Armenians who had lived in their native land for thousands of years. Today, almost the entire surviving population has left Nagorno-Karabakh. Azerbaijan's ongoing criminal activities pose a real threat to the security of not only the South Caucasus, but also the explosive Middle East region.
Last October, the European Parliament condemned Azerbaijan for the “violent takeover” of Nagorno-Karabakh. In the resolution, MEPs compared the exodus of the Armenian population from the region to ethnic cleansing and called on the EU leadership to impose sanctions against Baku. The authors of the resolution also criticized the European Commission and the heads of EU diplomacy for ignoring their warning “about the negative development of the situation” around Nagorno-Karabakh. In this regard, the European Parliament called on the EU to “immediately review the EU security architecture in the South Caucasus region.” However, as can be judged from the statements and actions, or rather the inaction of the leaders of the European Union, no changes have occurred in their policies. Worse, there was no adequate reaction on their part to Azerbaijan’s seizure of the territories of the Republic of Armenia in 2021-2022, and today they welcome the surrender of the territories of their country by the current government of Armenia under the threat of Azerbaijani military aggression. The same can be said about the actions and statements of US and UK foreign policy leaders. All crimes were committed by Azerbaijan with the inaction of the leaders of the USA, Europe, Russia and many other countries. No one in Azerbaijan suffered any punishment for these crimes.
Mr. Charles Michel, on April 29 of this year, in his speech dedicated to the 20th anniversary of the enlargement of the European Union, pompously stated that “we must avoid the trap of double standards and all peoples have the same right to freedom and dignity,” while simultaneously excluding earlier from the agenda of the Armenian-Azerbaijani negotiations freedom and the right to self-determination for the Armenian people of Nagorno-Karabakh. How the “rights and security” of Armenians declared in the statements of European leaders are ensured there can be seen by going there today. If, of course, they manage to meet at least one single Armenian in Nagorno-Karabakh.
Today, throughout Armenia there are mass protests against the surrender of Armenian lands to the aggressor. People understand the disastrous consequences this can lead to. Today's Armenian authorities, who were praised by the same Western politicians for their commitment to democracy, are using harsh police measures not only against the participants in these actions, including women, the elderly and teenagers, but also against the journalists covering them.
In order to prevent legal arbitrariness and its catastrophic consequences, we urge all those responsible to abandon political manipulation, distortion of the text and meaning of key concepts contained in international documents referred to by EU leaders, heads of state and their foreign ministries in pursuit of their geopolitical goals.
It is necessary to take decisive measures to support democracy in the South Caucasus, comply with the norms and provisions of international law, and apply sanctions to the state that subjected the Armenians of Nagorno-Karabakh to genocide and continues to commit aggression against the Republic of Armenia.
“Against the Violation of Law”, NGO
Armenian Association of Political Scientists
International Research Center “ALTERNATIVE”
"Academy of Political Studies", NGO
https://news.am/en/news/823338
***
ON FEBRUARY 24, 1920, NAKHICHEVAN AND KARABAKH WERE RECOGNIZED AS PART OF ARMENIA: FACTS
For the information of all the ignoramuses and hillbillies: there is only one legitimate modern map on the issue of the borders of Armenia and Azerbaijan – this is the map of the League of Nations, whose decisions have not yet been canceled. All other cards are absolutely illegal...
Read more:
https://thirdforceplus.blogspot.com/2026/02/1920-1920-o-20.html
https://thirdforceplus.blogspot.com/2026/08/2020-2023.html
***
ՏԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ՄԻՇՏ ՎԱԽԵՆՈՒՄ Է ՃՇՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆԻՑ
Հայ փորձագետները կոչ են անում դադարեցնել Ալմա-Աթայի հռչակագրի կեղծումը պետական մակարդակով
Դադարեցնել միջազգային իրավական փաստաթղթերի նենգափոխումը պետական և միջազգային մակարդակով: Նման կոչով են հանդես եկել հայ փորձագետներն իրենց հայտարարության մեջ՝ կենտրոնանալով Ալմա-Աթայի հռչակագրի կեղծման վրա։ Հայտարարությունը ստորագրել են Հրանտ Բագրատյանը, Լարիսա Ալավերդյանը, Արամ Սարգսյանը եւ Միհրան Շահզադեյանը:
Հայտարարությունում ասվում է. «2024 թ. ապրիլի 19-ին Հայաստանի Հանրապետության և Ադրբեջանի Հանրապետության սահմանին տեղի է ունեցել Հայաստանի Հանրապետության և Ադրբեջանի Հանրապետության միջև պետական սահմանի սահմանազատման և սահմանային անվտանգության հանձնաժողովների հանդիպումը՝ երկու երկրների փոխվարչապետների նախագահությամբ: Կողմերը պայմանավորվել են, որ սահմանազատման գործընթացում կառաջնորդվեն 1991 թ. Ալմա Աթայի հռչակագրով: Կողմերը պայմանավորվել են նաև տվյալ հիմնարար սկզբունքն ամրագրել համապատասխան կանոնակարգի նախագծում:
Անմիջապես՝ 2024 թ. ապրիլի 20-ին, ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենը ողջունել է Բաքվի և Երևանի միջև Ալմա Աթայի հռչակագրի հիման վրա սահմանազատումն իրականացնելու պայմանավորվածությունը՝ համարելով դա կարևոր քայլ կայուն և արժանապատիվ խաղաղության համաձայնագրի կնքման ուղղությամբ:
Նույն օրը Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելը ջերմորեն ողջունել է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ընդունված համաձայնությունը 1991 թվականի Ալմա Աթայի հռչակագրի հիմքով սահմանազատում սկսելու վերաբերյալ:
(«Ջերմորեն ողջունում եմ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կայացած համաձայնությունը երկու երկրների միջև սահմանների սահմանազատման համար Ալմա Աթայի հռչակագիրը հիմք ընդունելու վերաբերյալ։ Սահմանների սահմանազատումը, որը հիմնված է յուրաքանչյուր երկրի տարածքային ամբողջականության միանշանակ ճանաչման վրա, եղել է նաև Բրյուսելում քննարկումների առանցքային տարրը և կծառայի որպես կարևոր քայլ հարաբերությունների կարգավորման և ողջ տարածաշրջանի խաղաղության հաստատման ուղղությամբ»:
Ալմա Աթայի 1991 թ. հռչակագիրը որպես Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև սահմանի որոշման իրավական հիմք ճանաչելու մասին պարոն Շառլ Միշելը խոսում է Պրահայի 2022 թ. հոկտեմբերի 10-ի հանդիպումից ի վեր, որին մասնակցում էին նաև Էմանուել Մակրոնը, Նիկոլ Փաշինյանը և Իլհամ Ալիևը: Պնդում են, ինչպես մշտապես հայտարարում է նաև Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, թե իբր այդ հռչակագիրը ստորագրած նորանկախ պետությունները ճանաչում են տարածքային ամբողջականությունը ԽՍՀՄ միութենական հանրապետությունների նախկին վարչական սահմանների շրջանակներում, որոնք դառնում են պետական սահմաններ։
Սակայն, ինչպես որ ցույց է տրվում միջազգային փորձագետների և հասարակական գործիչների «Ալմա Աթայի հռչակագրի աղավաղումների և իրավական կամայականությունների հետևանքների մասին» հայտարարության մեջ (https://shorturl.at/inCO5), Ալմա Աթայի 1991 թ. դեկտեմբերի 21-ի հռչակագրում հատուկ գործածված է «գոյություն ունեցող սահմանները» ձևակերպումը, որպեսզի հստակ լինի, որ դրանք «նախկին խորհրդային հանրապետությունների սահմանները» չեն, այլ հենց նրանք, որոնք գոյություն ունեն հռչակագրի և, համապատասխանաբար, ԱՊՀ երկրների ստեղծման համաձայնագրի ստորագրման պահին:
Նախկին միութենական հանրապետությունների վաչական սահմանների հիշատակման բացակայությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ այդ հռչակագրի ստորագրման պահին ԽՍՀՄ-ի փլուզման հետևանքով արդեն իսկ անկախացած որոշ պետությունների սահմանները թե՛ դե ֆակտո, թե՛ դե յուրե չէին համընկնում միութենական հանրապետությունների վարչական սահմանների հետ:
Փլուզված պետության (տվյալ դեպքում ԽՍՀՄ-ի) նախկին ներպետական վարչատարածքային սահմանները չէին կարող ինքնաբերաբար իրավական հիմք ծառայել նորակազմ պետությունների միջպետական սահմանները որոշելու համար: Չէ՞ որ 1991 թ. վերջին Անկախության հռչակագրեր էին ընդունվել Աբխազիայում, Հարավային Օսիայում, Մերձդնեստրի Հանրապետությունում և ԼՂՀ-ում:
Նշենք, որ 1991 թվականից մինչև մեր օրերը չկա ԱՊՀ հաստատությունների ընդունած որևէ փաստաթուղթ, որում գեթ մեկ անգամ նշված լինի «խորհրդային սահմաններ» բառակապակցությունը կամ հասկացությունը: Նմանապես որևէ միջազգային կազմակերպության որևէ փաստաթղթում դարձյալ գոյություն չունի հղում «խորհրդային սահմաններին»՝ սկսած 1991 թ. դեկտեմբերի 16-ին ընդունված «Ռուսաստանի և մյուս նախկին խորհրդային հանրապետությունների ապագա կարգավիճակի և ճանաչման ուղենիշների մասին «12» հայտարարությունից» մինչև մեր օրերը:
Արժե նաև ուշադրություն դարձնել այն իրողության վրա, որ և՛ Ալմա Աթայի հռչակագիրը, և՛ ԱՊՀ-ի ստեղծման մասին համաձայնագիրը ստորագրված է ոչ թե Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի, այլ նորակազմ Ադրբեջանի Հանրապետության կողմից, որն իրեն հայտարարել է 1918-1920 թթ. գոյություն ունեցած Ադրբեջանական Դեմոկրատական Հանրապետության իրավահաջորդ:
Այդպիսով Ադրբեջանի Հանրապետությունը, որ ստորագրել է այդ փաստաթղթերը, դե յուրե ճանաչել է, որ թե՛ Արցախը, թե՛ այսպես կոչված «անկլավները» չեն գտնվում նորակազմ Ադրբեջանի Հանրապետության սահմաններում: Հետևաբար ՀՀ ներկայիս իշխանությունների բոլոր փորձերը ճանաչելու Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախի) տարածքը և ՀՀ-ի որոշ տարածքներ Ադրբեջանի կազմում՝ իշխանության ներկայացուցիչների կողմից միանգամայն անհիմն անվանվելով «անկլավներ», հղում անելով Ալմա Աթայի հռչակագրին, զուրկ են ամենայն իրավական հիմնավորումից: Ադրբեջանը դուրս է եկել ԽՍՀՄ-ի կազմից գործող օրենսդրության ամենակոպիտ խախտումներով՝ մերժելով Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի իրավահաջորդությունը, դե ֆակտո և դե յուրե առանց Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի (ԼՂԻՄ): Դա իրավունք տվեց ԼՂԻՄ-ին, ԽՍՀՄ օրենքներին և միջազգային իրավունքի դրույթներին համապատասխան, ինքնուրույն տնօրինելու իր հետագա ճակատագիրը՝ ստեղծելով անկախ պետական կազմավորում:
Հարկ է նշել նաև, որ ԽՍՀՄ-ի տարածքում երբեք չի եղել և չէր կարող լինել խորհրդային հանրապետությունների որևէ անկլավ: Հայկական ԽՍՀ-ի տարածքում գտնվող վարչական միավորները որպես «անկլավներ» սահմանելը միանգամայն անհիմն է իրավական առումով։
Վերոհիշյալ դեպքերում Ալմա Աթայի հռչակագրին հղում անելիս լիովին անտեսվում է դրա դրույթները ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի, ուժի կիառումից և ուժի սպառնալիքից, տնտեսական և ճնշման բոլոր այլ մեթոդներից հրաժարման, վեճերի խաղաղ կարգավորման, մարդու իրավունքներն ու ազատությունները, ներառյալ ազգային փոքրամասնությունների իրավունքները հարգելու պարտավորությունների բարեխիղճ կատարման և միջազգային իրավունքի այլ համընդհանուր ընդունված սկզբունքների ու նորմերի մասին, որոնք Ադրբեջանը խախտել է կոպտագույն կերպով: Ադրբեջանի ագրեսիվ գործողությունները՝ 2020 թ. 44-օրյա պատերազմը, ԼՂՀ-ն արտաքին աշխարհի հետ կապող բոլոր տրանսպորտային հաղորդակցությունների 280-օրյա շրջափակումը, լայնամասշտաբ ռազմական ագրեսիան 2023 թ. սեպտեմբերի 19-ին, Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածքների զավթումը՝ ուղեկցվելով բռնությամբ, խաղաղ բնակչության, այդ թվում և երեխաների ու ծերերի սպանություններով, վանդալիզմի այլ գործողություններով, վկայում են կանխամտածված գործողությունների մասին, որոնց նպատակը եղել է ցեղասպանությունը հայրենի հողում հազարավոր տարիներ ապրած հայերին վտարելու միջոցով:
Այսօր փաստացի Լեռնային Ղարաբաղից հեռացել է ողջ մնացած ամբողջ բնակչությունը: Ադրբեջանի շարունակվող հանցավոր գործողությունները ոչ միայն անվտանգության իրական սպառնալիք են Հարավային Կովկասում, այլև պայթյունավտանգ մերձավորարևելյան տարածաշրջանում:
Անցած տարվա հոկտեմբերին Եվրոպական խորհրդարանը դատապարտեց Ադրբեջանին Լեռնային Ղարաբաղը «բռնի զավթելու» համար: Բանաձևում եվրապատգամավորները հայ բնակչության հեռացումը համեմատեցին էթնիկ զտման հետ և կոչ արեցին ԵՄ ղեկավարությանը պատժամիջոցներ կիրառել Բաքվի դեմ (https://shorturl.at/svxV7):
Բանաձևի հեղինակները նաև քննադատեցին Եվրահանձնաժողովին և ԵՄ դիվանագիտության ղեկավարներին Լեռնային Ղարաբաղի շուրջը ստեղծված «իրավիճակի բացասական զարգացումների» մասին իրենց նախազգուշացումներն անտեսելու համար: Այդ կապակցությամբ Եվրախորհրդարանը կոչ արեց Եվրամիությանը «անհապաղ վերանայել ԵՄ անվտանգության ճարտարապետությունը Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում»:
Սակայն, ինչպես կարելի դատել Եվրոպական միության հայտարարություններից ու գործողություններից, ավելի ճիշտ՝ ղեկավարության անգործությունից, նրանց քաղաքականության մեջ որևէ փոփոխություն տեղի չի ունեցել: Ավելին, նրանց կողմից համապատասխան արձագանք չեղավ 2021-2022 թթ. Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի
Հանրապետության տարածքների զավթմանը, իսկ այսօր նրանք ողջունում են Հայաստանի ներկայիս կառավարության կողմից սեփական երկրի տարածքների հանձնումը ադրբեջանական ռազմական ագրեսիայի սպառնալիքի տակ: Նույնը կարելի է ասել ԱՄՆ-ի և Միացյալ Թագավորության արտաքին քաղաքականության ղեկավարների գործողությունների ու հայտարարությունների մասին: Ադրբեջանի բոլոր հանցագործությունները կատարվել են ԱՄՆ-ի, Եվրոպայի, Ռուսաստանի և շատ այլ երկրների առաջնորդների անգործության պայմաններում: Այդ հանցագործությունների համար ոչ ոք Ադրբեջանում որևէ պատիժ չի կրել:
Պարոն Շառլ Միշելը ս.թ. ապրիլի 29-ին Եվրոպական միության ընդլայնման 20-ամյակին նվիրված իր ելույթում վերամբարձ հայտարարեց, թե «մենք պետք է խուսափենք երկակի ստանդարտների ծուղակից, բոլոր ժողովուրդները ազատության և արժանապատվության միևնույն իրավունքներն ունեն», բայց և բացառեց նախկին հայ-ադրբեջանական բանակցությունների օրակարգից Լեռնային Ղարաբաղի հայ ժողովրդի ինքնորոշման ազատությունն ու իրավունքը: Թե ինչպես են եվրոպական առաջնորդների հռչակած հայտարարություններով ապահովվում հայերի «իրավունքներն ու անվտանգությունը», կարելի է տեսնել այսօր՝ մեկնելով Լեռնային Ղարաբաղ: Եթե, իհարկե, նրանց հաջողվի գեթ մեկ հայի հանդիպել:
Այսօր ողջ Հայաստանում զանգվածային բողոքի ցույցեր են տեղի ունենում հայկական հողերը ագրեսորին հանձնելու դեմ: Ժողովուրդը հասկանում է, թե ինչ կործանարար հետևանքների կարող է դա հանգեցնել: Հայաստանի ներկայիս իշխանությունները, որոնց նույն արևմտյան քաղաքական գործիչները գովաբանել են ժողովրդավարությանը նվիրվածության համար, բիրտ ոստիկանական միջոցներ են կիրառում ոչ միայն այդ ցույցերի մասնակիցների, ներառյալ կանանց, ծերերի ու պատանիների նկատմամբ, այլև դրանք լուսաբանող լրագրողների նկատմամբ:
Իրավական կամայականությունները և դրանց կործանարար հետևանքները կանխելու նպատակով կոչ ենք անում հրաժարվել քաղաքական ձեռնածություններից, միջազգային փաստաթղթերի բովանդակության և առանցքային հասկացությունների աղավաղումից, որոնց հղում են անում Եվրամիության առաջնորդները, պետությունների ղեկավարները և արտաքին քաղաքականության գերատեսչությունները՝ հետապնդելով իրենց աշխարհաքաղաքական նպատակները:
Անհրաժեշտ է վճռական միջոցներ ձեռնարկել հանուն ժողովրդավարության ապահովման, միջազգային իրավունքի նորմերի ու դրույթների պահպանման և պատժամիջոցներ կիրառել այն պետության դեմ, որը ցեղասպանության է ենթարկել Լեռնային Ղարաբաղի հայությանը և շարունակում է ագրեսիան Հայաստանի Հանրապետության դեմ:
«Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ
Քաղաքագետների հայկական ասոցիացիա
«Այլընտրանք» միջազգային հետազոտական կենտրոն
«Քաղաքական հետազոտությունների ակադեմիա» ՀԿ
https://news.am/hy/news/823338
***
1920 Թ. ՓԵՏՐՎԱՐԻ 24-ԻՆ ՆԱԽԻՋևԱՆՆ ՈՒ ԱՐՑԱԽԸ ՃԱՆԱՉՎԵՑԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԱՍ
Ի գիտություն բոլոր տգետների և թերուսների. Հայաստանի ու Ադրբեջանի սահմանների հարցում գոյություն ունի միայն մեկ լեգիտիմ ժամանակակից քարտեզ. դա Ազգերի Լիգայի քարտեզն է, որի որոշումները դեռ ոչ ոք չի չեղարկել: Մնացած բոլոր քարտեզները բացարձակապես անօրինական են...
Կարդալ ավելին․
https://thirdforceplus.blogspot.com/2026/02/1920-1920-o-20.html
